101.
Ahmet Haşim’in edebiyatımızdaki yeri büyük bir yer değil; eşik bir yerdir. Batının rüzgârını hissettik onun şiiriyle. Form (biçim) eşiğimizdir.
Bir de poetik estetiğin çizgilerini zenginleştirdi.
Büyük değil, önemlidir sadece.
*
Sezai Karakoç’un Ahmet Haşim’e mesafeli tavrı beni hep düşündürmüştür: Şairler bahsinde, Ahmet Haşim’den hemen hiç söz etmez. Bir iki yerde öylesine değinir geçer.
*
Yahya Kemal ile karşılaştırmalarda Haşim, Yahya Kemal’in gölgesinde kalmıştır hep. Sıralamada ikincil yeri başından beri değişmedi. Kıyasın tarihi genellikle haksızlığın tarihidir ama Yahya Kemal-Ahmet Haşim kıyaslamasında mevcut algının bir haksızlığa yol açtığını söyleyemeyiz. Yahya Kemal bir devdir. Devasadır. Her anlamda. Haşim’i ne kadar büyütürsek büyütelim Yahya Kemal’in gölgesinde kalmaktan kurtaramayız.

102.
Büyük bestekârları olan bir milletin bu bestekârlarını göz ardı etmesi, görünmezleştirmesi, göz önüne getirmemesi ne büyük bir talihsizlik, ne büyük bir dikkatsizlik ve acımasızlık!
Batı büyüsü öyle ezip geçmiş ki ruhları ve kalpleri, bir türlü kendimize gelemiyoruz.
TRT Radyo 3 dinleyicisiyim. Sadık bir dinleyici olduğum söylenebilir. Araba kullanırken hemen hemen tek dinlediğim radyo kanalı Radyo 3’tür. Bu radyoda Klasik Batı Müziği çalar; Batılı büyük bestekârların hayatları anlatılır, besteleri dile getirilir ve orkestraların icralarından örnekler sunulur. Keşke diyorum içimden, keşke, bu radyonun bir benzeri de bizim bestekârlarımız için kurulsa, bu radyoda bizim bestekarların hayatları anlatılsa, besteleri konuşulsa ve icralarından örnekler sunulsa. Böyle bir radyonun kurulmamış olması büyük bir talihsizlik ve aymazlıktır.
İlginç hayatlar var
Büyük yankılar var
Hayran olunası başarılar var
Ve çok önemli besteler ve bestekârlar var.
Klasik Türk Müziği muhteşemdir.

Kendimize dönüp bakmanın bir zararı olmaz. Aksine, topluma umut olacak ve müzik geleneğimizin emsalsiz olduğu gerçeği yeniden ve yeniden görülecektir.

103.
TRT Radyo 3’te İsrail Filarmoni Orkestrasının icraları yayınlandı. Üç beş gün önce. Sunucu eseri, icracıları ve icrayı öve öve bitiremedi.
Gazze’de, Filistin’de yürütülen katliamın hesabı sorulacaktır. Sadece İsrail’e değil, az-çok katkısı olan herkese… Duyarsızlara da…

104.
Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasının mantığında, icra tercihinde hiçbir değişiklik yapılamadı; bugüne değin; Batı müziği, Batılı bestekarların eserlerinin icrası hâlâ tek icra biçimi olarak sürdürülüyor.
Gidiyorum ara sıra. Dinliyorum. Seviyorum.
Bina çok güzel, icralar harika ama neden, evet neden büyük Türk bestekarlarının bestelerinin icra edildiği bir Cumhurbaşkanlığı Klasik Türk Musiki topluluğu yok.
Bir toplum kendi müziğinden niçin uzak durur?

105.
Büyük bestekârlarımızdan bazıları:

Buhûrîzâde Mustafa Itrî ( 1630 – 1712)
Hammâmîzâde İsmail Dede Efendi (1778-1846)
Zekâi Dede Efendi (1824 – 1897)
Hacı Ârif Bey (1831-1885)
Şevki Bey (1860 – 1891)

Yaklaşık aynı çağlarda yaşamış Batılı bestekârlar:

Çaykovski (1840 – 1893)
Mozart (1756 – 1791)
Beethoven (1770-1827)
Debussy (1862-1918)
Bach (1685 – 1750)
Küçük bir ukalalık yapayım: Yukarıda adını andığım bestekârlar, birini diğerine tercih edemeyeceğimiz bestekârlardır.

106.
Sezai Karakoç ile Cemal Süreya’nın Behçet Necatigil’i pek ciddiye almadıklarını düşünüyorum. Necatigil şiirine dudak bükmüş gibi gelirler bana. İlhan Berk’in aktardığı bir anekdot var: Necatigil’i defnedip dönerlerken Cemal Süreya’nın “Göreceksin Necatigil’den bir şey kalmayacak, unutulup gidecek” dediğini aktarır. Sezai Karakoç da anılarında Necatigil’in kendisine imzaladığı bir şiir kitabından bahseder. Sanırım Kareler Aklar kitabıdır. Kitabı beğenmediğini ima eden birkaç cümle kurar.
Ben bu iki hadisenin, Karakoç ile Süreya’nın sık görüştüğü dönemlere ilişkin ikili konuşmalarda söz konusu edildiğini ve aralarında Necatigil’in şiirine ilişkin ortak bir kanaat oluşturmuş olmalarının bir sonucu olduğunu düşünmüşümdür. Yani bu durumu imkansız görmüyorum. Birbirlerini etkilemiş bile olabilirler. Beğenmemede ortaklık: Süreya küçümsüyor, Karakoç önemsemiyor.
İlhan Berk, yukarıda bahsettiğim sözü aktardıktan sonra bir cümle kuruyor. O cümlede şairlerin birbirlerine ilişkin kanaatlerinin sorunlu olmasından yakınıyor. Bu durumun şiir adına bir kötülük içerdiğini dile getirmeye çalışıyor. Cemal Süreya’nın tavrını kınıyor bir bakıma.
Tuhaftır, Cemal Süreya’nın, daha düşük bir tonla olsa da, Edip Cansever için de benzer tavrı sürdürdüğünü biliyoruz.
Süreya’nın merhametsiz bir tarafı var. Bütün merhametini, hayranlığını, imrenmelerini sadece ve sadece Sezai Karakoç’a hasretmiş gibi.

107.
Eski dosyaları karıştırırken unutulmuş veya bile isteye unutulmaya bırakılmış şiirlerle karşılaşmak başka şairlerin de başına gelmiştir muhakkak.
Ben dün böyle bir durumla karşılaştım ve tuhaf ve garip duygular içine girdim-çıktım. Bunların unutulmaya bırakılmış olmasının nedenini hatırladım: Kendi şiirlerime karşı katı acımasızlığımın kurbanı olmuşlar. Bu huyumdan hiç memnun değilim. Bir tür kendine eziyet etmekten zevk almaya benzetiyorum bugün.
Şiirleri okuyunca, kendi şiirlerime yaptıklarıma bir kez daha şaşırdım, hayıflandım. İyi ki yeniden karşılaştım onlarla.
Okur karşısına çıkacaklar.

108.
Ahmet Hamdi Tanpınar, şiirlerini evirir çevirir düzeltir çizer atar eksiltir ama bir türlü son şeklini veremez onlara.
Necip Fazıl da şiirlerini sürekli değiştirmiştir, eksiltmiştir, yeniden yazmıştır.
Behçet Necatigil’in sözünü biliyoruz zaten: “İple çektiklerimin çoğu ipe çekilir.”

Mükemmeliyetçiliğin iflah olmaz çocukları.

109.
Kuşeyrî Risâlesi.
Abdulkerim Kuşeyrî’nin (986 – 1074) günümüze kadar gelebilmiş en ünlü eseri.
Tasavvuf literatürünün başucu kitabı.
Kitapta anlatılan bazı mutasavvıfların hayatlarındaki büyük değişimin duydukları bir sesle başladığını görüyoruz. Durup dururken, birdenbire, hiç hesapta yokken iç dengelere gelip çarpan ve onları ebediyen değiştiren sesler… Bazıları içerden gelmiş bu seslerin, bazıları da dışarıdan. İşte duydukları bir sesle iç nizamları büsbütün değişen o Allah dostlarından bazıları:
İbrahim b. Ethem
Fudayl b. İyâz.
Bişr Hâfî
Dâvud Tâî.
Beyazıd Bistâmî
Mansur b. Ammar.
Bişr Hâfî’ninki bunların en ilginç olanlarındandır: “Yolda halk tarafından ayaklar altında çiğnenen ve üzerinde Azî ve Celîl olan Allah’ın isminin yazılı olduğu bir kâğıda tesadüf etti. Kâğıdı yerden aldı ve bir dirheme satın alıp yanında bulundurduğu misk ile kokulandırdı ve bir duvarın yarığına koydu. Bu hâdise üzerine uyuyan bir insanın rüyada gördüğü bir şekilde birisinin kendisine şöyle dediğini işitti: Ey Bişr, sen ismimi güzel bir koku ile kokulandırdın. Hiç şüphen olmasın ki, ben de senin ismini dünya ve âhirette hoş bir koku ile kokulandıracağım.”
Fudayl b. İyaz’ınki de söyle anlatılır: “Bir cariyeye âşık olmuştu. Cariyeyi görmek için duvara tırmanırken bir hâfızın: “Mü’minlerin kalplerinin Allah’ın zikri karşısında huşu’ duymaları zamanı gelmedi mi?” (Hadid 57/16) mealindeki âyeti okuduğunu duydu ve birden “O an geldi Yâ Rabb” dedi.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir