İngilizce çevirisini Selin Lara Lotus’un yaptığı, Murat Yurdakul’un “Kuşlarla Uzakta” adlı öyküsü; Bishnupriya Chowdhuri’nin editörlüğünde ABD’de yayımlanan “Antonym Dergis”’nin Kasım-Aralık sayısında yayımlandı.
Murat Yurdakul, genç bir öykücü. Kuşlarla Uzakta sade bir dille kaleme alınmış ve tam bir Çehov tarzı durum öyküsü olmuş. Birinci tekil kişi anlatımıyla da Yurdakul büyülü-gerçekçi mükemmel bir metin ortaya koymuş.
Hikâyenin konusu kısaca şöyle: Anlatıcı ben, anılarındaki sılaya hayali bir yolculuk yapıyor. Tabii metin içi zamanın anlatıcının çocukluğuna tekabül ettiğini söylemeye gerek yok. (Laf aramızda bu türden nostaljik geri dönüşlü öykülerde kahramanlar illa da çocukluk çağlarına gitmek istiyorlar:)))
Anlatıcı öncelikle çocukluğundaki mahalleyi, mahalle meydanındaki yüzlerce yıllık çınarları, o çınarların dallarında mutlu mutlu şakıyan kuşları, çınarların ulu gölgesinde muhabbet demleyen ihtiyarları anımsıyor. Fakat ortada garip bir durum var, anlatıcı biraz dikkat kesilince kuşların şakımadığını, ihtiyarların konuşmadığını, onların tespihlerinin şık şık etmediğini fark ediyor ve paniğe kapılıyor. Daha sonra annesine tesadüf ediyor, annesinin kirpikleri de diğerleri gibi toz toprak içinde. Anne, öykü kahramanının sorularına doğru dürüst yanıtlar vermiyor ve geldiği gibi bir bilinmeze doğru o eski zaman sokaklarından yürüyüp gidiyor. Anlatıcı (çocuk) annesinin ardında bıraktığı yığınla soruyla baş başa kalıyor.
Yurdakul böylesine hassas bir konusu olan öyküde akıcı bir dil kullanıyor. Ve okuru sıkmıyor. Aslında burada yazarın yoğun şekilde devrik cümle kullanmasıyla oluşturduğu şiirsel dilin rolü büyük. Hem bir öykü hem de uzun bir şiir okuyor gibisiniz.
İncelediğimiz metinden de anlaşıldığına göre Murat Yurdakul öykü yazma tekniğine son derece hâkim. Öyküsünü yazmadan önce, kullanacağı malzemeleri masasına koyuyor âdeta. Sonra tek tek o malzemeleri alarak ve yerli yerinde kullanarak öyküsünü kuruyor.
Örneğin; öykünün giriş bölümünde tespih, pencere ve çınar ağacı… gibi nesne ve objelerin ilerleyen bölümlerde işlevsel hâle getirileceği okura hissettiriliyor. Gelişme bölümünde bu nesneler anlatıcının hatıralarında canlandırılarak maziyle günümüzdeki durumları okuyucuya kıyaslatılıyor. Yine aynı nesnelerle tüm zamanlarda ilişkide olan kahramanlar sahneye alınıyor. Bir bakıyoruz; Fatma Hanım Nine pencerenin kenarında Zeki Müren’i dinleyerek oturuyor, Abbas Amca ile İlhan Efendi kahve önünde çınarın yapraklarının sesini dinleyerek tespih çekiyorlar.
Yurdakul bu öyküsünde geçmişe duyulan özlemle ölüm temasını aynı anda işliyor. Okurunu da alıp geçmişin sokaklarında dolaştırırken anlatıcı benin özlemleriyle de baş başa bırakıyor. Şunu fark ediyoruz ki Onun öyküsü, çok bizden… Anlattığı insanları biz de tanıyoruz, sokaktaki radyo sesini biz de duyuyoruz.
Yurdakul, okuyucuyu ayrıntıya boğmayan sade ve hareketli betimlemelerle canlandırdığı sahneleri yürek söken duygularla zenginleştirip o anı, o eşyayı, o mekânı okurunun gözünde alabildiğine renkli ve çok sesli bir şekilde canlandırıyor.
Bütün bunların yanında Murat Yurdakul’un öyküsü hüzünlü… Özlemin arasına koyarak anlatıyor ölümü. En acısı da bir annenin ölümü, bir çocuğun mahzunluğu… Oysaki çınar ağacı vardı bu öyküde… Çok uzun yaşardı çınar ağaçları ama dallarında ölü kuşlar var artık…
Yazar öyküsünde çok başarılı tezatlıklar, gerilimler kurgulamış. Beklentinin aksine bu gerilimi çözecek sihirli bir dokunuşa da ihtiyaç duymamış. Büyülü gerçekçiliğin olmazsa olmaz unsurlarından olan gerçekle hayali, göstergeyle imgeyi harmanlayarak boğazımıza bir yumruk oturtup gözlerimizden yağmur bulutları geçirirken bile arabeske düşmemiş…
Böylesine güzel bir öyküyü kaleme alan Murat Yurdakul’u kutluyor, nice mükemmel öyküler yazmasını diliyorum.

Elmas Lüye: Sivas’da doğdu. İlk ve ortaöğrenimini Adana’da, yükseköğrenimini Anadolu Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi PDR ve Türk Dili ve Edebiyatı Bölümlerinde tamamladı. Şiir ve yazıları Vansesi Gazetesinde, Şehir dergisinde ve dibace.net‘te yayımlanmaktadır.

“Murat Yurdakul’un “Kuşlarla Uzakta” Adlı Öyküsü Üzerine, Elmas Lüye” için bir yorum

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir