İçtenliğiyle sarıp sarmalayan, bazen güldüren, çoğunlukla hüzünlendiren, sık sık dua etmeye vesile olan bir günce; “Sinema İçin Bunca Acıya Değer Mi?”
Kitaba geçmeden önce kısaca yazarı tanıyalım. Ahmet Uluçay, Kütahya’nın Tavşanlı ilçesinin Tepecik beldesinde doğmuş ve hayatına orada devam etmiş sinema âşığı bir insan. 12 yaşında köye gelen gezici bir film ekibi sayesinde sinemayı tanıyor. Sadece tanımakla kalmıyor, bağlanıyor ona. Bu sevdası hayatının tümüne yayılıyor. Senaryolar kaleme alıyor. Köyde kendi imkânlarıyla film çekiyor. Ömrü boyunca kamyon şoförlüğü, inşaat işçiliği, kaldırım taşı döşemeciliği gibi çeşitli mesleklerde çalışsa da ne o sinemadan vazgeçiyor ne de sinema ondan. Ta ki ölene dek…
Uluçay deyince ilk akla gelen onun hayali ve yaramaz çocuğu sineması. Bir hayali var. Güzel senaryolar yazmak ve güzel filmler çekmek. Güncede de bu hayalini, bu sevdasını anlatıyor. Sevdası birçok sıkıntıyı beraberinde getiriyor, sıkıntılar da çevresinde dönen binbir dolabı… Tüm bunları aşıp hayaline uzanması kolay değil. Fakat o, “sinema gözü pek insanların işi” diyerek çıkıyor yola. Çevresinde iş yapmayan bir sürü adam olsa da yılmıyor, taviz vermiyor. Yeri geliyor, “Bu adamlar insanı mahvederler” deyip kızıyor onlara Ayşe Şasa gibi. Yeri geliyor dua edip tevekkül ediyor. Zaman zaman sinema dünyasında dönen oyunları kendi diliyle gözler önüne seriyor. Yapamayanlara, yapılamaz diyenlere, engel olanlara rağmen sinemanın köyde de yapılabileceğini ve tüm zorluklara rağmen köyde de film çekilebileceğini kanıtlıyor. Bu yolda nice acı çekiyor, nice yoksullukla boğuşuyor. Tüm hayatını ortaya koyan şu sözü söylüyor sonunda; “Sinema için bunca acıya değer mi?”
Ülkenin zor zamanları ile onun hayatının zor günleri kesişiyor. “Depremfobiklere kızmaya başladım. Onların kaçacak bir sokakları var. Ya ben kendi depremimden nereye kaçacağım?” diyerek anlatıyor o zor zamanlarını. Hayali uğruna tüm bu zorluklara göğüs geriyor. Hastalığı, yoksulluğu, babası ile olan anlaşmazlığı çepeçevre sarıyor her yanını. Tüm bunların yanında can ciğer arkadaşlarının, film yapımcılarının ona arkasını dönmesi de cabası… Lakin her seferinde yeni ufuklara yelken açmasını biliyor.
Tüm bu sıkıntılara rağmen hayalinden, çevresindeki güzellikleri görmekten, yüreklere dokunmaktan, nezaketinden, samimiyetinden ve en önemlisi de Allah’a -yanında duran tek güce- samimi olarak iltica etmekten asla vazgeçmiyor. “Allah’ım bana ak bir alın, sıcak bir ekmek ve duvarları sağlam bir yuva lütfet.”
Dönemin siyasi, ekonomik, toplumsal olaylarına da şahitlik ediyor. Meşhur 11 Eylül saldırısına ve sonrasında ülkemizde yaşananlara değiniyor. İşte o olaya ilişkin günceye düştüğü bir not: “Başbakanımız Amerika’daki olaylar hakkında görüş beyan ederken, (sanki birilerinin onun görüşlerine ihtiyacı varmış gibi.) “Amerika Büyük Devletleri” demiş, işte bu büyük bir söz(!)” Kimi üzücü, kimi sevindirici haberler, olaylar, tebessüm ettiren notlar var güncede. 17 Mayıs 2000 tarihindeki Galatasaray – Arsenal UEFA kupası maçına düştüğü not ise tebessüm ettiren cinsten.
Şehirleri, düzenleme adı altında yıkanlara da kızmadan edemiyor. “Belediyelerde anlaşılmaz bir çınar düşmanlığı var. Oysa bizim kültürümüz kubbeler, kemerler, minareler ve çınarlar kültürü… Bir de güvercinler” diyerek bu sitemini dile getiriyor. “Tavşanlı korunsaymış eğer, dünyanın en güzel kasabalarından biri olabilirmiş. Buna kesinlikle inanıyorum. Bir şeyi daha anladım: Köyleri, kentleri önce belediyelerden korumak gerek” sözüyle memleketimin yıkılışını gözler önüne seriyor.
Emeğinin hak ettiği değeri görmemesinden mustarip olan bir gönül sahibi o. Ne kadar yenilse de olsun deyip yine de vazgeçmiyor. Kumdan kalesi yıkılan bir çocuk gibi tekrar tekrar yapıyor kalesini. Yıkılsa da, yıkılacak olsa da…
Kitabı bitirince şu sorular geldi aklıma: Benim de Ahmet Uluçay gibi uykularımı kaçıran, âşık olup vurulduğum bir hayalim var mı? Bu hayalin peşinden gözü kapalı gidebilecek cesaretim var mı? İnsan sormalı, sorgulamalı yoksa da bulmalı. Zira insan hayaliyle yaşayan bir canlıdır. Hayalsizlik, yavaş bir ölümdür insan için. Shakespeare’in dediği gibi, “Önce hayaller ölür, sonra insanlar…”
Bir müjdeyle bitireyim yazımı. Uluçay, 1993 yılında kaleme aldığı ilk uzun metrajlı film senaryosu olan Bozkırda Deniz Kabuğu filmini tamamlayamadan yakalandığı beyin tümörü nedeniyle 2009 yılında vefat etmişti. Bu senaryonun film haline getirilmesi için hazırlıklar başladı. Projeyi, yönetmen Osman Nail Doğan beyaz perdeye aktaracak.

Not: Kısa filmlerini, özellikle de çocukluğunda yaşadıklarından esinlenerek çektiği ve 40’a yakın ödül alan “Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak” filmini izlemenizi tavsiye ederim.
Süleyman Çınar

(Sinema İçin Bunca Acıya Değer Mi?, Küre Yayınları, 1. Basım, 2018, 243 sf.)

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir